Trzykrotka ogrodowa – sadzenie zimowanie i przycinanie

Trzykrotka ogrodowa dobrze rośnie w lekkiej, przepuszczalnej ziemi i lubi stanowiska od słonecznych po półcieniste. Zimuje w gruncie tylko w cieplejszych rejonach, dlatego często wymaga okrycia lub przeniesienia do chłodnego, jasnego miejsca. Przycinanie po kwitnieniu pomaga jej się zagęścić i utrzymać ładny pokrój.

Jakie wymagania ma trzykrotka ogrodowa co do stanowiska i gleby?

Trzykrotka ogrodowa lubi miejsce jasne, ale nie palące. Najlepiej rośnie w lekkim półcieniu, gdzie ma dużo rozproszonego światła, a jednocześnie nie przypalają jej liści ostre promienie południowego słońca. W pełnym słońcu roślina też sobie poradzi, jednak wtedy częściej przesycha podłoże i szybciej płowieją kolory liści, zwłaszcza u odmian o delikatniejszych, pasiastych blaszkach.

Stanowisko powinno być osłonięte od silnego wiatru, który wyłamuje kruche, soczyste pędy. Trzykrotka bardzo dobrze wpisuje się w rabaty przy tarasie, przy ścieżkach czy w lekkim cieniu drzew liściastych, gdzie słońce dociera rano lub późnym popołudniem przez 3–5 godzin. W gęstym cieniu roślina przeżyje, ale jej pędy mocno się wyciągają, a liście stają się wyraźnie bledsze, co psuje efekt gęstej, kolorowej poduszki.

Jeśli chodzi o glebę, trzykrotka ogrodowa najlepiej czuje się w ziemi żyznej, dość lekkiej i stale lekko wilgotnej, ale nie podmokłej. Dobrze reaguje na domieszanie kompostu lub przekompostowanej kory, które rozluźniają podłoże i dodają składników pokarmowych na 1–2 sezony do przodu. Podłoża ciężkie, gliniaste pomagają się jej przyjąć dopiero po porządnym rozluźnieniu, na przykład piaskiem i drobnym żwirem, bo przy zastojach wody korzenie łatwo gniją, zwłaszcza po kilku dniach intensywnych opadów.

Kiedy i jak prawidłowo posadzić trzykrotkę ogrodową w ogrodzie?

Trzykrotka ogrodowa najlepiej przyjmuje się, gdy sadzi się ją wiosną, po ustąpieniu przymrozków. W większości regionów kraju oznacza to okres od końca kwietnia do połowy maja. Ziemia jest już wtedy ogrzana, dzień się wydłuża, a roślina szybko rusza z nowymi pędami i łatwiej się regeneruje po przesadzeniu.

Przed samym sadzeniem dobrze się sprawdza lekkie podlanie roślin w doniczkach na kilka godzin wcześniej, żeby bryła korzeniowa była wilgotna, ale nie rozmoczona. Otwór w ziemi zwykle kopie się nieco większy niż doniczka, mniej więcej o 2–3 cm z każdej strony. Dzięki temu korzenie mają miejsce, by się rozłożyć, a podłoże można lekko rozluźnić palcami, bez szarpania delikatnych włosków korzeniowych.

W gruncie przydatny bywa prosty schemat sadzenia, zwłaszcza jeśli planowane jest kilka kęp obok siebie. Dobrze się sprawdza rozstaw co 30–40 cm, co po sezonie daje zwarte, ale nieprzepełnione kępy. Niewielkie zagłębienie wokół rośliny po posadzeniu pomaga zatrzymać wodę przy korzeniach i ułatwia późniejsze podlewanie, zwłaszcza przy cieplejszej pogodzie.

Sam moment umieszczenia trzykrotki w ziemi jest dość prosty, jeśli przebiega etapami:

• delikatne wyjęcie rośliny z doniczki i lekkie spulchnienie bryły korzeniowej
• ustawienie na tej samej głębokości, na jakiej rosła wcześniej (nie głębiej niż w doniczce)
• zasypanie ziemią i lekkie ugniecenie dłonią wokół pędów
• obfite podlanie, aż woda dotrze w głąb do korzeni

Po tak wykonanym sadzeniu trzykrotka zwykle szybko „łapie drugi oddech” i już po 1–2 tygodniach pokazuje nowe przyrosty, co jest dobrym sygnałem, że warunki jej odpowiadają.

Jak podlewać i nawozić trzykrotkę ogrodową, żeby bujnie rosła?

Trzykrotka ogrodowa najlepiej rośnie przy umiarkowanej, ale dość regularnej wilgotności. Podłoże może przeschnąć na wierzchu, jednak głębsza warstwa nie powinna być zupełnie sucha przez wiele dni. W praktyce często sprawdza się podlewanie co 2–3 dni w czasie upałów i co 4–5 dni, gdy pogoda jest chłodniejsza, z korektą w zależności od deszczu i rodzaju gleby. Zawsze lepiej podlewać rzadziej, a porządnie, niż codziennie po trochu tylko po wierzchu.

Podczas podlewania dobrze jest kierować strumień wody bezpośrednio na ziemię, a nie na liście, zwłaszcza w pełnym słońcu. Mokre liście szybciej łapią plamy i choroby grzybowe, a krople wody mogą działać jak soczewki i przypalać delikatne tkanki. Najkorzystniejsza pora to wczesny ranek lub późne popołudnie, kiedy ziemia zdąży spokojnie nasiąknąć, a parowanie nie jest tak intensywne. W donicach kontrola wilgotności jest jeszcze ważniejsza, bo ziemia w pojemniku potrafi wyschnąć nawet w kilka godzin.

Aby trzykrotka naprawdę „wybuchła” zielenią i kwiatami, przydaje się systematyczne, ale niezbyt agresywne nawożenie. W sezonie od kwietnia do sierpnia można podawać nawóz płynny do roślin ozdobnych z liści co 2–3 tygodnie, w dawce nieco słabszej niż zaleca producent, na przykład rozcieńczając go o jedną czwartą. Przenawożenie łatwo rozpoznać po wiotkich pędach i zbyt soczyście zielonych, miękkich liściach, dlatego lepiej karmić częściej, a mniejszymi porcjami niż „zastrzykiem mocy” raz na miesiąc. W drugiej połowie lata tempo nawożenia dobrze jest wyhamować, aby roślina zdążyła spokojnie przygotować się do chłodniejszego okresu.

Jak i kiedy przycinać trzykrotkę ogrodową, aby zachować ładny pokrój roślin?

Przycinanie trzykrotki ogrodowej działa jak odświeżenie fryzury – roślina szybciej się zagęszcza, a kępki nie wykładają się na boki. Najlepiej sprawdza się lekkie cięcie po pierwszym, obfitszym kwitnieniu, zwykle w czerwcu lub na początku lipca. Skrócenie pędów o mniej więcej jedną trzecią pobudza roślinę do wypuszczania młodych, mocnych przyrostów i przedłuża dekoracyjność kępy aż do jesieni. Przy okazji znikają przekwitłe kwiaty, a rabata wygląda świeżo, jak po porządnym sprzątaniu.

Przez cały sezon przydaje się też tzw. cięcie sanitarne, czyli usuwanie pojedynczych, połamanych lub zasychających pędów, najlepiej w suche dni, aby ograniczyć ryzyko infekcji grzybowych. W starszych nasadzeniach co 2–3 lata pomocne bywa silniejsze odmłodzenie, polegające na ścięciu kęp prawie przy ziemi wczesną wiosną, zanim ruszy intensywny wzrost. Dzięki temu trzykrotka nie łysieje w środku i zachowuje ładny, półkulisty pokrój, zamiast rozchodzić się na boki i zajmować coraz więcej miejsca.

Dla ułatwienia planowania prac dobrze jest powiązać rodzaj przycięcia z konkretnym terminem w sezonie.

Taki prosty harmonogram pomaga uniknąć zbyt późnego, radykalnego cięcia, które mogłoby osłabić rośliny przed zimą. Przy regularnym, niezbyt agresywnym przycinaniu trzykrotka odwdzięcza się równym pokrojem i mniejszą skłonnością do „rozpadania się” kęp, co szczególnie docenia się na dobrze widocznych rabatach frontowych.

Jak przygotować trzykrotkę ogrodową do zimy w gruncie i w donicy?

Trzykrotka ogrodowa nie znosi silnych mrozów, dlatego jej zimowanie zawsze dobrze jest zaplanować z wyprzedzeniem. W gruncie radzi sobie zwykle do około –5°C, ale długotrwały mróz bez śniegu potrafi zniszczyć część pędów, a nawet całe kępy. Dlatego przy pierwszych poważniejszych przymrozkach roślina powinna być już zabezpieczona lub przeniesiona do cieplejszego miejsca, jeśli rośnie w pojemniku.

Przygotowanie trzykrotki ogrodowej rosnącej w gruncie zaczyna się zwykle na przełomie września i października, kiedy noce stają się chłodne. Podłoże dobrze jest lekko przesuszyć, ograniczając podlewanie, co pomaga roślinie wolniej przechodzić w stan spoczynku. Po pierwszych przymrozkach kępy można delikatnie obsypać drobną korą lub kompostem na wysokość 5–7 cm, a w chłodniejszych regionach dodatkowo przykryć je agrowłókniną przepuszczającą powietrze.

W przypadku trzykrotki uprawianej w donicy kluczowe staje się miejsce zimowania. Pojemnik można na czas mrozów zadołować w ogrodzie, czyli wkopać w ziemię tak, aby brzegi doniczki zrównały się z podłożem, co ogranicza wahania temperatury. Inną opcją jest przeniesienie rośliny do jasnego, chłodnego pomieszczenia, gdzie utrzymuje się około 8–12°C, na przykład na klatkę schodową, do ogrodu zimowego lub nieogrzewanej werandy.

Przed przeniesieniem trzykrotki do wnętrza zwykle przydaje się krótki „przegląd techniczny” rośliny i donicy. Chodzi przede wszystkim o trzy proste kroki, które ułatwiają jej start w nowym miejscu i ograniczają problemy w czasie spoczynku.

• Usunięcie suchych i pożółkłych liści oraz przycięcie zbyt długich, wiotkich pędów o 1/3 długości.
• Sprawdzenie drenażu w donicy (np. warstwa keramzytu) i ewentualne dosypanie lekkiej ziemi, jeśli podłoże mocno opadło.
• Dokładne obejrzenie spodniej strony liści pod kątem szkodników i w razie potrzeby zastosowanie delikatnego oprysku lub przetarcie liści wodą z dodatkiem szarego mydła.

Po tych zabiegach zimą trzykrotka w donicy wymaga jedynie bardzo oszczędnego podlewania, mniej więcej co 3–4 tygodnie, tak aby bryła korzeniowa całkowicie nie wyschła, ale też nie była stale mokra. W tym okresie nie stosuje się nawozów, bo roślina odpoczywa i spowolnienie wzrostu jest naturalne. Egzemplarze pozostawione w ogrodzie dobrze znoszą zimę, jeśli śnieg tworzy na nich „kołderkę”, a okrycie z kory lub liści nie rozgarnie się podczas odwilży, dlatego od czasu do czasu przydaje się szybkie sprawdzenie, czy zabezpieczenie wciąż leży na swoim miejscu.

Jakie problemy mogą pojawić się przy uprawie trzykrotki ogrodowej i jak sobie z nimi radzić?

Najczęstszy kłopot z trzykrotką ogrodową to zasychające końcówki liści i ogólne „mizernienie” kęp. Zwykle winne jest albo przesuszenie, albo długotrwałe zalanie korzeni. Pomaga regularne, ale umiarkowane podlewanie i rozluźniona ziemia, w której woda nie stoi w korzeniach. Jeśli liście brązowieją od słońca, roślinę opłaca się lekko „cofnąć” w głąb rabaty, gdzie będzie miała odrobinę cienia w południe.

Przy gęstej, ciężkiej glebie pojawia się ryzyko gnicia podstawy pędów i tzw. zgnilizny korzeni. Objawia się to miękkimi, wodnistymi łodygami i zapadaniem się całych kęp po kilku deszczowych dniach. W takiej sytuacji dobrze działa delikatne odkrycie szyjki korzeniowej i dosypanie wokół niej mieszanki ziemi ogrodowej z piaskiem. Bardziej zaawansowani ogrodnicy często decydują się na odmłodzenie kępy: wykopanie rośliny wiosną lub pod koniec lata, usunięcie nadgniłych części i posadzenie zdrowych fragmentów w świeżym podłożu.

Latem mogą pojawić się też szkodniki, głównie mszyce i przędziorki. Mszyce zwykle skupiają się na młodych pędach i pąkach kwiatowych, powodując ich deformację, a przędziorki robią drobne, jasne kropki na liściach i delikatną pajęczynkę. Przy niewielkiej liczbie szkodników często wystarcza spłukanie rośliny mocnym strumieniem wody co 2–3 dni. Przy większym nasileniu dobrze sprawdzają się preparaty na bazie oleju parafinowego lub mydła potasowego, stosowane zgodnie z dawką podaną przez producenta.

Inny problem to nadmierne wyciąganie się pędów, przez co kępa trzykrotki traci zwarty kształt i rozkłada się na boki. Dzieje się tak zwłaszcza w zbyt ciemnym miejscu albo gdy roślina zbyt długo nie była przycinana. Rozwiązaniem jest przycięcie części pędów o jedną trzecią długości, co pobudza roślinę do wypuszczania nowych, krótszych przyrostów. Pomaga też regularne odmładzanie kęp co 3–4 lata, bo starsze egzemplarze z natury rosną mniej równomiernie i częściej się pokładają.